دومین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر ایران

 

این رویداد برای دومین بار توسط انجمن انرژی های تجدید پذیر ایران از نهم تا یازدهم آبان ۱۳۹۶ در برگزار شد. انجمن انرژی های تجدید پذیر ایران یک تشکل غیر دولتی است که با اخذ مجوز از وزارت کشور در حوزه انرژی های تجدید پذیر فعالیت می نماید.

علاقمندان می توانند با استفاده از لینک معرفی شده در زیر از جزئیات نشست های کنفرانس و عناوین مطالب ارائه شده مطلع شوند.

https://goo.gl/JWtPQn

در این گزارش چکیده ای از اهم موارد مطرح شده توسط سخنرانان افتتاحیه کنفرانس ارائه می شود.

اهم بیانات آقای ستار محمودی قائم‌ مقام وزیر نیرو:

با توجه به بررسی های انجام شده پتانسیل تولید انرژی خورشیدی و بادی در کشور به ترتیب ۶۰۰۰۰ و ۳۰۰۰۰ مگاوات است.

اهم بیانات آقای حمید چیت چیان وزیر پیشین نیرو:

هنوز ۱۵ درصد از سوخت نیروگاه ها، سوخت مایع است. با این وضع تامین سوخت نیروگاه های فسیلی جدید که هر ساله باید به ظرفیت کشور اضافه شوند از کجا تامین شود؟

متوسط راندمان نیروگاه های کشور ۳۸ درصد است. با فرض هزینه تبدیل انرژی(۲ سنت یورو)، تولید ۴ کیلووات ساعت به ازای هر لیتر سوخت مایع و ۱۵۰۰ ریال برای هزینه های زیست محیطی، هزینه تمام شده تولید برق ۶۳۰۰ ریال خواهد بود. این در حالی است که در سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶، متوسط قیمت خرید تضمینی برق از تجدید پذیرها ۳۷۰۰ ریال است.

اهم بیانات آقای محمد خزاعی رئیس کل سازمان سرمایه گذاری و کمک‌های فنی و اقتصادی ایران:

از ۲۲۷ طرح سرمایه گذاری، ۷۳ طرح مربوط به حوزه انرژی های نو است.

اهم بیانات آقای هوشنگ فلاحتیان معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی:

 

در سال گذشته مصرف انرژی ۳/۷ درصد رشد داشته است. این در حالی است که رشد اقتصادی کمتر از ۸ درصد بوده است. با توجه توان فعلی نیروگاه های کشور ۷۷۶۰۰ مگاوات است. با فرض رشد ۴ درصدی اقتصادی، پیک بار مورد نیاز در ۱۰ سال بعد ۱۳۲۰۰۰ مگاوات است. این بدان معنی است که برای تامین این نیاز باید ظرفیت نیروگاه های کشور در ده سال بعد باید به ۱۷۰۰۰۰ مگاوات افزایش یابد…افزایش ظرفیت نیروگاه های تجدیدپذیر به میزان تعریف شده در برنامه ششم می تواند به ایجاد صدها هزار شغل منجر شود.

سی و دومین دوره کنفرانس بین المللی برق

 

سی و دومین دوره کنفرانس بین المللی برق

سی و دومین دوره کنفرانس بین المللی برق از یکم تا سوم آبان ۱۳۹۶ در تهران برگزار شد. هر ساله یکی از محورهای این کنفرانس به انرژی های تجدید پذیر اختصاص دارد. در سال جاری نیز در نشست های مربوطه مقالاتی در زمینه انرژی خورشیدی ارائه شد.

علاقمندان می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت لوح فشرده کنفرانس به آدرس اینترنتی زیر مراجعه نمایند:

http://psc-ir.com

همچنین برنامه کنفرانس و لیست مقالات ارائه شده از طریق لینک زیر قابل دریافت است:

https://goo.gl/U62uNh

دومین همایش اینترسولار ایران

 

دومین همایش اینترسولار ایران، سی آبان ۱۳۹۶ در تهران برگزار شد. در طول ۲۵ سال گذشته این همایش هر ساله در کشور آلمان در شهر مونیخ برگزار شده و میزبان صدها شرکت آلمانی و خارجی بوده است. در سالیان اخیر، اینترسولار علاوه بر آلمان در کشورهای دیگری مانند آمریکا، آفریقای جنوبی، عربستان و … نیز برگزار می شود.

در مراسم افتتاحیه همایش، چند سخنرانی مهم توسط آقایان دکتر صادق زاده رئیس سازمان انرژی های تجدید پذیر و بهره وری انرژی برق (ساتبا)، دکتر امیری خامکانی نایب رییس کمیسیون انرژی مجلس، مهندس فیروزی معاون کارگروه انرژی های تجدید پذیر ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی، مهندس محمد نژاد معاون ساتبا، مهندس صالحی نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی و مهندس راعی مدیر کل دفتر برنامه ریزی و توسعه شبکه شرکت توانیر ارائه شد.

علاقمندان برای مطالعه اهم بیانات آقای دکتر صادق زاده       می توانند به لینک زیر مراجعه فرمایند:

http://mehrtabenergy.com/category/national-news/conferences

چهارمین نمایشگاه و کنفرانس بین‌المللی انرژی خورشیدی

 

چهارمین نمایشگاه بین المللی انرژی های خورشیدی و صنایع وابسته ، از دوم تا پنجم آذر ۱۳۹۶ و کنفرانس بین المللی انرژی خورشیدی نیز چهارم آذر در جوار نمایشگاه برگزار شد. در ذیل چکیده ای از بیانات برخی سخنرانان افتتاحیه کنفرانس ارائه شده است:

بخشی از بیانات آقای دکتر وطنخواه:

در اسناد مختلف بالادستی کشور اهداف مشابهی برای سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد انرژی کشور تعریف شده است، اما در گام بعد باید سهم هر کدام از انواع منابع انرژی‌های تجدیدپذیر در این اهداف کلی نیز مشخص شود.

بخشی از بیانات آقای دکتر صادق زاده:

انرژی خورشیدی سکان دار توسعه انرژی در دنیا است و آینده از آن این انرژی خواهد بود… انرژی خورشیدی با ۴۰ درصد رشد در سال بالاترین درصد توسعه را در دنیا در اختیار داشته و پس از آن انرژی بادی با ۲۰ درصد در رتبه بعدی قرار دارد و این در حالی است که انرژی فسیلی رشدی بسیار ناچیز داشته و ذغال سنگ رشد صفر درصدی را تجربه نموده است… هزینه تمام شده انرژی خورشیدی به زیر ۳ سنت بر کیلووات ساعت رسیده و هیچ روش دیگری از جمله فسیلی یارای رقابت با آن را نداشته و آینده در اختیار این انرژی خواهد بود… در آلمان که یکی از کشورهای پیشرو در این زمینه می باشد تا کنون ۴۰هزارمگاوات نیروگاه خورشیدی نصب شده است که ۹۰ درصد آن مربوط به نیروگاه های کوچک مردمی می باشد… یکی از بزرگترین مشکلات در حال حاضر مسئله هماهنگی بین سازمانی از قبیل مجوز زمین و اتصال به شبکه است که متاسفانه بیشتر وقت ما و سرمایه گذاران را می گیرد.

 

 

اینترسولار ایران

 

دومین همایش اینترسولار ایران، سی آبان ۱۳۹۶ در تهران برگزار شد. در طول ۲۵ سال گذشته این همایش هر ساله در کشور آلمان در شهر مونیخ برگزار شده است. در سالیان اخیر، اینترسولار علاوه بر آلمان در کشورهای دیگری مانند آمریکا، آفریقای جنوبی، عربستان و … نیز برگزار می شود.
در مراسم افتتاحیه همایش، چند سخنرانی مهم توسط آقایان دکتر صادق زاده رئیس سازمان انرژی های تجدید پذیر و بهره وری انرژی برق (ساتبا)، دکتر امیری خامکانی نایب رییس محترم کمیسیون انرژی مجلس، مهندس فیروزی معاون محترم کارگروه انرژی های تجدید پذیر ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی، مهندس محمد نژاد معاون محترم ساتبا، مهندس صالحی نایب رئیس محترم کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی و مهندس راعی مدیر کل محترم دفتر برنامه ریزی و توسعه شبکه شرکت توانیر ارائه شد.

اهم بیانات آقای دکتر صادق زاده:
تا این زمان در کشور حدود ۴۰۰ مگاوات نیروگاه تجدید پذیر نصب شده و ۷۰۰ مگاوات نیروگاه تجدید پذیر در حال احداث داریم. همچنین ۲۱۰۰ مگاوات قرارداد خرید تضمینی برق منعقد شده است.
تمام تلاش سانا و سپس ساتبا این بوده است که در تشخیص محق یا غیر محق بودن متقاضیان احداث نیروگاه های تجدید پذیر دخالتی نداشته باشد. در واقع تلاش ساتبا بر آن است که ورود به حوزه آسان لیکن باقی ماندن در آن دشوار باشد. به عنوان مثال تمدید پروانه احداث به مدت شش ماه برای اولین بار سخت، برای شش ماه بعدی نادر و برای بار بعد غیر ممکن باشد. حتی در آلمان نیز معمولا ۴۰ درصد از پروانه های احداث صادر شده به احداث واقعی نیروگاه منجر می شود. بنابر این با فرض آنکه این سهم در ایران حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد باشد می توان به دستیابی به هدف ۵۰۰۰ مگاوات امیدوار بود.
هدف اصلی از این ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر بومی کردن فلسفه، اقتصاد و باور انرژی های تجدیدپذیر در کشور است. بنابر این انتظار داریم که رشد آن پس از حصول ۵۰۰۰ مگاوات برنامه ریزی شده بسیار سریع تر باشد.
در سازمان سرمایه گذاری خارجی وزارت اقتصاد ۴ میلیارد یورو درخواست در حوزه تجدیدپذیرها ثبت شده است. در واقع ۴۰ درصد درخواست های سرمایه گذاری در این سازمان در حوزه انرژی های تجدید پذیر است. از این میزان یک و دو دهم میلیارد یورو جذب شده یا اینکه مراحل جذب آن در حال انجام است.
تا این زمان، ۱۵۰۰۰ شغل در حوزه تجدیدپذیرها ایجاد شده است. اگر موانع پیش رو برطرف شوند بسته به اینکه با چه الگویی تجدیدپذیرها را توسعه دهیم، می توان انتظار داشت که ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار شغل در این حوزه ایجاد شود.
در حال حاضر یازده خط تولید برای ساخت تجهیزات مرتبط با انرژی های تجدید پذیر، شامل باد و خورشید در کشور ایجاد شده است. البته باید توجه داشت که علاوه بر تولید صرف، داشتن دانش فنی و امکان بروز رسانی نیز حائز اهمیت است.
انرژی تجدیدپذیر اکنون دیگر یک انتخاب اقتصادی است. تا سال ۲۰۵۰ اغلب کشورها قصد دارند بین ۲۰ تا ۱۰۰ درصد از انرژی مورد نیاز خود را از منابع تجدیدپذیر تامین کنند. بنابر این موضوع فقط جنبه زیست محیطی ندارد بلکه اقتصادی شدن این روش است که به توسعه آن شتاب خواهد داد.
با وجود تلاش های مختلفی که در سازمان انرژی های تجدید پذیر و بهره وری انرژی برق (ساتبا) صورت گرفته است هنوز مشکلاتی در این راه وجود دارد. ساتبا برای رفع مشکلات چهار مرحله را به شرح زیر در نظر گرفته است:
مرحله اول: با توجه به تجربیات دو سال گذشته، برخی از ایرادات اولیه در قراردادهای خرید تضمینی برق تجدید پذیر رفع شده و مفاد قراردادهای حاضر، با هدف تسهیل گری، با قراردادهای منعقد شده در یکی دو سال گذشته قدری متفاوت است.
مرحله دوم: برخی از اشکالات در قراردادهای خرید تضمینی برق تجدید پذیر به مصوبه وزیر نیرو نیازمند هستند. این موارد ظرف هفته های آینده به وزیر محترم ارجاع داده خواهند شد.
مرحله سوم: برخی دیگر از ایرادات در قراردادهای خرید تضمینی برق تجدید پذیر به مصوبه هیئت وزیران نیاز دارند. به عنوان نمونه ای از این ایرادات می توان به لزوم تغییر زمان مبنا از شروع بهره برداری از نیروگاه به جای زمان عقد قرارداد اشاره کرد. حل این بخش از ایرادات ممکن است به زمانی در حدود یک سال یا اندکی بیشتر نیاز داشته باشد.
مرحله چهارم: برخی از اشکالات در قراردادهای خرید تضمینی برق تجدید پذیر به تایید مجلس دارند. پیش بینی می شود که تصحیح این موارد به زمانی در حدود دو سال نیاز داشته باشد.
در مجموع امیدواریم که بتوان تا ۵ سال آینده، قرارداد جذابی که هزینه های تحمیل شده به سرمایه گذاران را به حداقل برساند داشته باشیم.
روانسازی و هماهنگی امور بین دستگاهی (امور اراضی، اتصال به شبکه و محیط زیست) نیز یکی از مواردی است که در دستور کار ساتبا قرار دارد. به این منظور، در چارت جدید، ساتبا دفتر جدیدی را به این امر اختصاص داده است.
یکی دیگر از مواردی که در حال حاضر اهمیت دارد شفاف سازی جریان مالی است. با توجه به استقلال مالی ساتبا بعد از تشکیل آن، نیاز است تا تغییراتی در نوع نگرش ایجاد شود که این امر قدری زمان بر است.
در حال حاضر ساتبا در سه حوزه مرتبط با نیروگاه های تجدید پذیر ورود می کند. حوزه اول صدور پروانه احداث است. به موجب قانون، هر فعال صنعت برق در حوزه تولید باید پروانه احداث اخذ نماید. حوزه دوم قرارداد خرید تضمینی برق تجدید پذیر و حوزه سوم پرداخت صورت حساب ها است.
امید است که در در سال های آتی با افزایش قیمت برق، حذف یارانه ها و کاهش قیمت تولید برق تجدید پذیر به دو تا سه سنت به نقطه ای برسیم که مراحل دوم و سوم ذکر شده در قبل از فعالیت های ساتبا حذف شوند و تولید کننده برق تجدید پذیر بتواند در بازار آزاد برق خود را به فروش برساند.
سی آبان یکهزار و سیصد و نود وشش

 

نیروگاه خورشیدی یا تولید تجهیزات خورشیدی؟

 

نیروگاه خورشیدی یا تولید تجهیزات خورشیدی؟

گسترش کاربرد سیستم های فتو ولتائیک برای ایران حائز اهمیت بیشتری است یا تولید تجهیزات این سیستم ها؟

این سوالی است که جواب های متفاوتی به آن داده می شود. البته اختلاف نظر به طور کلی و در مرحله برنامه ریزی امری مطلوب است و نقد نظرات موجب پالایش ایده شده و نهایتا    می تواند به شرط رعایت اصول مباحثه منجر به اخذ نتیجه مناسب شود. اما آنچه که نامطلوب است سردرگمی سرمایه گذاران، دانشگاهیان، صنعت گران و … برای برنامه ریزی است.

با آن که گروهی توسعه نیروگاه های خورشیدی کشور را نشانه پیشرفت می دانند گروهی دیگر بر لزوم توجه به تولید تجهیزات به جای توسعه نیروگاه ها تاکید دارند. مهم ترین دلایل گروه دوم، عدم استفاده از تولیدات داخلی در توسعه نیروگاه های خورشیدی احداث شده، عدم به کار گیری نیروهای متخصص در طول دوره راه بری نیروگاه و ابهام در مزیت مستقیم این امر برای کشور است.

در این گزارش سعی می کنیم بدون جانب داری از گروه خاصی، به جنبه هایی از این موضوع در سطح بین المللی و ملی بپردازیم.

 

تکنولوژی های مرسوم فعلی

بر طبق آمار شکل زیر که از گزارش ژوئیه سال ۲۰۱۷ موسسه فرانهوفر اقتباس شده است تا پایان سال ۲۰۱۶ بیشترین سهم به میزان ۵/۵۷ درصد به نوع پلی کریستال اختصاص داشته و انواع مونو کریستال و لایه نازک با ۲/۲۰ و ۹/۴ درصد رتبه های بعدی را داشته اند. بنابر این سهم عمده بازار تا این زمان در اختیار مدول های فتوولتائیک نوع کریستالی است.

 

رصد تکنولوژی های نوین

در شکل زیر وضعیت بلوغ و تجاری سازی هر یک از تکنولوژی های فتوولتائیک نشان داده شده است. همانطور که مشاهده    می شود بسیاری از تکنولوژی های نوین فعلا در مرحله تست های آزمایشگاهی یا پروژه های پایلوت قرار دارند.

 

فرایند تولید مدول

در شکل زیر مراحل تولید مدول فتوولتائیک نشان داده شده است. این مراحل را به طور خلاصه می توان به کریستالیزاسیون، تولید سلول و مونتاژ مدول تقسیم بندی کرد. یکی از سوالات مهم در صورت ورود به زنجیره تولید مدول تصمیم گیری در خصوص مرحله مورد نظر است.

به طور کلی مشخصات هر یک از این سه مرحله به شرح زیر است:

کریستالیزاسیون: نیاز به سرمایه گذاری زیاد، زمان بر

تولید سلول: نیاز به سرمایه گذاری زیاد، نیاز به تجربه بالا

مونتاژ مدول: نیاز به سرمایه گذاری کمتر، زمان کوتاه تر

تاکنون بخش عمده فعالیت های انجام شده در داخل کشور در بخش تجاری،  بر مرحله سوم متمرکز بوده است. در حال حاضر در استان های خراسان رضوی، سمنان، یزد، اصفهان، کرمان و فارس شرکت هایی برای مونتاژ مدول یعنی تبدیل سلول به مدول احداث شده و در حال فعالیت هستند.

 

توزیع تولید سلول و مونتاژ مدول خورشیدی در کشورها

تولید سلول: عمده تولید سلول خورشیدی تا سال ۲۰۱۶ در چین و تایوان بوده لیکن پیش بینی می شود که در سال های آتی کشورهای جنوب آسیا و مخصوصا هند، سهم عمده ای در این امر داشته باشند.

مونتاژ مدول: بر طبق آخرین آمار سال ۲۰۱۶ میلادی، ۶۸ درصد از سهم تولید PV به کشورهای چین و تایوان اختصاص داشته است. نکته جالب در این آمار آن است که با آنکه احداث کارخانجات تولید سلول و مدول در چین در سال ۲۰۱۶ کاهش یافت لیکن این کشور اقداماتی را برای تولید این کارخانجات در کشورهای دیگر از قبیل ویتنام، مالزی و تایلند شروع نمود. روند احداث کارخانجات تولید PV در کشورهای اروپایی نیز روند کاهشی داشته است.

 


توزیع سیستم های فتو ولتائیک نصب شده در جهان

شکل های قبل در واقع نشان دهنده کشورهای تولید کننده مدول هستند. در شکل زیر درصد سیستم های فتو ولتائیک نصب شده در جهان تا پایان سال ۲۰۱۶ نشان داده شده است. همانطور که در بخش قبل دیدیم بخش عمده تولید سلول و موناژ مدول در چین و تایوان صورت می گیرد لیکن مطابق شکل زیر تنها ۲۶ درصد از ظرفیت نصب شده در این دو کشور است.

 

 

اسناد بالادستی کشور در زمینه انرژی خورشیدی

یکی از نکات مهم دیگر که در تصمیمات کلان و خرد تاثیر دارد سیاست های کلی و اسناد بالادستی کشور در زمینه انرژی های تجدید پذیر است. در ذیل بندهایی از اسناد ملی که به تجدید پذیرها اشاره دارند معرفی می شود.

سند چشم انداز بیست ساله و سیاست های كلی نظام جمهوری اسلامی ایران – ماده ۲-۳ بند ب ماده ۲-۳ بند ب: ايجاد تنوع در منابع انرژي كشور و استفاده از آن با رعايت مسائل زيست محيطي و تلاش براي افزايش سهم انرژيهاي تجديدپذير با اولويت انرژيهاي آبي.

نقشه جامع علمی کشور- بند ۳-۲: انرژی های تجدید پذیر در زمره اولویت های اصلی( الف) کشور قرار دارند.

قانون اصلاح الگوی مصرف: فصل دهم – ماده۶۱: وزارت نیرو موظف است به‌منظور حمایت از گسترش استفاده از منابع تجدیدپذیر انرژی، شامل انرژیهای بادی، خورشیدی، زمین‌گرمایی، آبی‌کوچک (تا ده مگاوات)، دریایی و زیست‌توده (مشتمل بر ضایعات و زائدات کشاورزی، جنگلی، زباله‌ها و فاضلاب شهری، صنعتی، دامی، بیوگاز و بیومس) و با هدف تسهیل و تجمیع این امور، از طریق سازمان ذی‌ربط نسبت به عقد قرارداد بلند مدت خرید تضمینی از تولیدکنندگان غیردولتی برق از منابع تجدیدپذیر اقدام نماید.

قانون اصلاح الگوی مصرف- فصل دهم- ماده۶۲: وزارتخانه‌های نیرو و نفت موظفند به‌منظور ترویج کاربرد اقتصادی منابع تجدیدشونده انرژی در سامانه‌های مجزای از شبکه از قبیل آبگرمکن خورشیدی، حمام خورشیدی، تلمبه بادی، توربین بادی، سامانه‌های فتوولتاییک، استحصال گاز از منابع زیست توده و صرفه‌جویی در هزینه‌های تأمین و توزیع سوختهای فسیلی، حمایت لازم را به صورت عمومی اعلام و از محل بودجه‌های مصوب سالانه خود یا منابع مذکور در ماده(۷۳) این قانون تأمین و پرداخت نمایند.

برنامه ششم توسعه – ماده ۵۰: دولت مکلف است سهم نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک با اولویت سرمایه‌گذاری بخش غیردولتی (داخلی و خارجی) با حداکثر استفاده از ظرفیت داخلی را تا پایان اجرای قانون برنامه به حداقل پنج‌ درصد ظرفیت برق کشور برساند.

با فرض آنکه در سال هدف ظرفیت نیروگاه های کشور ۱۰۰ هزار مگاوات باشد، ۵۰۰۰ مگاوات باید از طریق نیروگاه های تجدید پذیر تامین شود. با آن که آمار دقیقی در خصوص برنامه ریزی هر نوع از نیروگاه تجدید پذیر در دسترس نیست لیکن پیش بینی می شود سهم نیروگاه های خورشیدی در حدود ۱۰۰۰ مگا وات باشد که با میزان نصب شده فعلی فاصله زیادی دارد.

سند ملی توسعه دانش بنیان انرژی های تجدید پذیر

این سند در ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور و شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوب و جهت ابلاغ برای ریاست محترم جمهور به عنوان رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال شده است. برخی از مواد این سند عبارتند از:

ماده ۵ بند ۱: دستیابی به سهم ۱۰ درصدی نیروگاه های تجدید پذیر نسبت به کل ظرفیت نیروگاهی نصب شده در کشور در سال ۱۴۰۴

ماده ۵ بند ۷: افزایش میزان بومی سازی تجهیزات انرژی های تجدید پذیر به میزان حداقل ۸۰ درصد ارزش تجهیزات نصب شده در سال ۱۴۰۴

ماده ۵ بند ۸: دست یابی به سهم ۱۰ درصدی صادرات خدمات مهندسی و تجهیزات انرژی های تجدید پذیر نسبت به کل خدمات فنی مهندسی و تجهیزات انرژی های تجدید پذیر ساخت داخل

سند راهبرد ملی و نقشه‌ی راه توسعه‌ی فناوری‌های مرتبط با انرژی خورشیدی در ایران:

در راهبردهای توسعه فناوری این سند در بخش فتو ولتائیک که در سال ۱۳۹۴ توسط پژوهشگاه نیرو تدوین شد سه راهبرد کلان به شرح زیر پیش بینی شده است:

توسعه فناوری سیلیکونی کریستالی در داخل کشوراز طریق حمایت و تشویق صنایع توانمند داخلی به همکاری فعالانه با پیشگامان این فناوری در دنیا

توسعه فناوری های نسل نوین فتو ولتائیک از طریق توسعه درون زا و تکیه بر توان دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و شرکت های دانش بنیان داخلی

توسعه فناوری فتو ولتائیک چند اتصالی از طریق توسعه درون زا و تکیه بر توان دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و شرکت های دانش بنیان داخلی

 

در این نوشتار برخی از جنبه های فنی و غیر فنی مرتبط با توسعه سیستم های فتوولتائیک و به طور اخص تولید مدول های فتو ولتائیک مورد بررسی قرار گرفتند و اسناد بالادستی مرتبط معرفی شدند. بررسی این مطالب و نظرات تکمیلی شما می تواند به تصمیم سازی دقیق تر در خصوص عنوان این مطلب کمک کند.

 

 

آبگرمکن های خورشیدی

 

آبگرمکن های خورشیدی

نرخ های جذاب خرید تضمینی برق حاصل از تجدیدپذیرها و عدم توجه کافی به تولید حرارت از منابع تجدیدپذیر باعث شده تا این روزها اخبار کمتری از آبگرمکن های خورشیدی بشنویم. از طرفی سابقه نه چندان مطلوب کاربرد آبگرمکن های خورشیدی در سال های قبل در برخی روستاهای دور دست و قیمت پایین سوخت در این امر بی تاثیر نیست. در این مقاله کوتاه مروری بر وضعیت کاربرد آبگرمکن های خورشیدی در کشور خواهیم داشت.

 

 

 

 

اسناد بالا دستی در خصوص حرارت تجدیدپذیر:

بر طبق سند دانش بنیان انرژی های تجدیدپذیر که در خبرنامه شماره ۲ معرفی شد تا سال ۱۴۰۴ باید ۵/۱ درصد از حرارت مصرفی کشور از منابع تجدیدپذیر حاصل شود. بر طبق برآورد شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کشور این سهم تقریبا معادل ۵ تا ۶ میلیون متر مربع سطح کلکتور خورشیدی است. سطح فعلی نصب شده بر طبق آمارهای غیر رسمی تقریبا ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار متر مربع است. بنابر این پتانسیل بالقوه بالایی برای رسیدن به هدف تعیین شده وجود دارد.

 

وضعیت تولید آبگرمکن های خورشیدی در ایران:

شرکت های تامین کننده آبگرمکن های خورشیدی در کشور را به طور کلی می توان به سه دسته شرکت هایی که تمام اجزاء را در داخل تولید می کنند، شرکت هایی که تمام تجهیزات را وارد می کنند و شرکت هایی که برخی اقلام را تامین و برخی را تولید می کنند تقسیم کرد.

در حال حاضر تکنولوژی تولید برخی از کلکتورهای صفحه تخت در داخل وجود دارد و چند شرکت در این زمینه فعال هستند. البته برای کلکتورهای صفحه تخت وارداتی حتی از کشورهای اروپایی نیز در برخی کاربردها بازار اندکی وجود دارد. در زمینه تولید کلکتورهای لوله خلاء نیز یک یا دو شرکت داخلی فعالیت هایی را شروع کرده اند لیکن بخش عمده کلکتورهای لوله خلاء از چین تامین می شوند. در مورد مخزن، تکنولوژی تولید آن در کشور وجود دارد لیکن تامین مخازن خاص یا تامین مخازن برای کاربردهای لوکس تر از خارج از کشور صورت می گیرد.

 

استاندارد آزمون کلکتورها و آبگرمکن های خورشیدی:

استانداردهای آزمون کلکتورها و آبگرمکن های خورشیدی در ایران ترجمه استانداردهای معادل ایزو هستند. برخی از استانداردهای مزبور ترجمه شده اند و به عنوان استاندارد ملی به کار می روند. لازم به ذکر است که استاندارد های آزمون کلکتورهای خورشیدی جزو استاندارد تشویقی هستند.

 

آزمایشگاه آزمون سیستم های خورشیدی حرارتی:

در سال ۱۳۹۵ اولین مرکز آزمون کلکتورها و آبگرمکن های خورشیدی در پژوهشگاه صنعت نفت احداث شد. این آزمایشگاه در حال حاضر به عنوان آزمایشگاه مورد تایید سازمان ملی استاندارد فعالیت می کند.

 

بازار آبگرمکن های خورشیدی در کشور:

در حال حاضر دولت مشوق مستقیمی برای استفاده از انرژی خورشیدی در تولید حرارت در دست اجرا ندارد. لیکن در قالب طرح موتورخانه، آبگرمکن خورشیدی نیز می تواند به عنوان یکی از راهکارها مطرح شود. همچنین در دستورالعمل استفاده ۲۰ درصدی از انرژی های تجدیدپذیر در ادارات دولتی، آبگرمکن های خورشیدی نیز می توانند به عنوان یکی از راهکارها مورد استفاده قرار گیرند. با هدف صیانت از جنگل های کشور، ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری کشور نیز حمایت هایی را در این زمینه انجام دادند. در برخی روستاهای کشور، بنیاد مسکن نیز طبق توافقی که با تامین کنندگان آبگرمکن خورشیدی انجام داد تسهیلاتی را  برای خرید آبگرمکن خورشیدی به صورت قرض الحسنه به روستائیان می دهد.

پیش بینی می شود تولید حرارت مورد نیاز در فرایندهای صنعتی نیز در سال های آینده یکی از بازارهای رو به رشد برای آبگرمکن های خورشیدی باشد.

 

شرکت مهرتاب انرژی از هفتم تا نهم شهریور ماه یک دوره آموزشی با عنوان طراحی و انتخاب تجهیزات آبگرمکن های خورشیدی را برگزار می کند. علاقمندان برای کسب جزئیات بیشتر می توانند به لینک مربوطه مراجعه فرمایند.

نخستین نیروگاه ۱۰ مگاواتی خورشیدی در قشم احداث می شود

 

شم – کلنگ زنی نخستین نیروگاه ۱۰ مگاواتی خورشیدی «سولاری» در شهرک صنعتی تولا قشم به زمین زده شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، به نقل از منطقه آزاد قشم، همزمان با آخرین روز از هفته دولت و گرامیداشت یاد و خاطره شهیدان رجایی و باهنر، کلنگ احداث نخستین نیروگاه خورشیدی (سولار) در شهرک صنعتی تولا با حضور حمید رضا مومنی رئیس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم به زمین زده شد.

این نیروگاه خورشیدی از سوی شرکت نیروگاه خورشیدی آبی ۲ قشم به عنوان بخش خصوصی تحت حمایت سازمان منطقه آزاد قشم در زمینی به مساحت ۱۵ هکتار در شهرک صنعتی تولا و در دو فاز عملیاتی ساخته خواهد شد.

بنا به این گزارش، قرار است در فاز اول این طرح که تا یک سال آینده با سرمایه گذاری ۱۰۰ میلیارد ریال به بهره برداری می رسد، ۱۰ مگاوات برق با هدف استفاده صنایع فعال شهرک تولا و مصارف عمومی وارد پست برق این شهرک شود.

در فاز اول این طرح با فناوری گرفته شده از کشورهای ایتالیا و آلمان، ۵۰ نفر به طور مستقیم مشغول به کار خواهند شد و در فاز دوم توسعه این طرح نیز قرار است ۱۰ مگاوات برق دیگر به شبکه برق این شهرک اضافه شود.

امسال نیز همانند سال های گذشته همزمان با ویژه برنامه های هفته دولت، طرح های مختلف صنعتی و اقتصادی مربوط به دولت و بخش خصوصی با حضور مسئولان در منطقه آزاد قشم کلنگ زنی و یا به بهره برداری رسید.

تجدید پذیرها، آری یا خیر؟

 

یکی از مباحثی که گاهی در شبکه های اجتماعی و بحث های مرتبط با آینده انرژی مطرح می شود لزوم یا عدم لزوم پرداختن به انرژی های تجدید پذیر در ایران است. برای شفافیت بیشتر موضوع، بدون داوری در خصوص نظرات مخالفان و موافقان استفاده از انرژی های تجدید پذیر در ایران، لیستی از نظرات مزبور ارائه می شود.

برخی نظرات موافقان با استفاده از تجدید پذیرها:

  • صیانت از منابع سوخت های فسیلی: این بدان معنی است که با استفاده از انرژی های تجدید پذیر می توان از منابع سوخت های فسیلی به مدت طولانی تر استفاده کرد یا از این سوخت ها برای کاربردهای با ارزش بیشتر بهره برد.
  • تنوع بخشی به منابع انرژی: تنوع بخشی به منابع انرژی باعث امنیت بیشتر عرضه انرژی خواهد شد.
  • پتانسیل بالای کشور در منابع تجدیدپذیر: بر طبق آمار و اطلاعات موجود، ایران پتانسیل بالایی برای استفاده از انواع منابع انرژی تجدید پذیر، مخصوصا انرژی خورشیدی و انرژی بادی دارد. این امر توجیه پذیری استفاده از این نوع انرژی را افزایش می دهد.
  • تولید انرژی در نزدیکی محل مصرف: امکان تولید انرژی های تجدید پذیر در نزدیکی محل مصرف باعث کاهش اتلاف در شبکه های انتقال و توزیع می شود.
  • امکان بهره گیری مناطق دور از شبکه: انتقال انرژی به نقاط دور از شبکه منوط به صرف هزینه های سنگینی است. استفاده از انرژی های تجدید پذیر می تواند این هزینه ها را کاهش دهد.
  • کمک به حفظ محیط زیست جنگلی: استفاده از انرژی خورشیدی، مخصوصا آبگرمکن های خورشیدی می تواند باعث جلوگیری از قطع درختان و استفاده از آن ها به عنوان منبع تولید حرارت شود.
  • قدرت چانه زنی کشور در موضوع انرژی در سطح جهانی: در حال حاضر یکی از دلایل حرکت کشورهای دارای ذخائر سوخت های فسیلی به سمت انرژی های تجدید پذیر آن است که به تثبیت و تقویت موضع آن ها در مذاکرات انرژی کمک می کند.
  • کمک به کاهش انتشار گازهای آلاینده و گلخانه ای: استفاده بیشتر از انرژی خورشیدی منجر به کاهش استفاده از سوخت های فسیلی و آلاینده های ناشی از آن ها می شود.
  • اجرای تعهدات بین المللی: بر طبق تعهدات بین المللی، کشورهای جهان متعهد به کاهش انتشار گازهای گلخانه ای هستند. نمونه ای از این مورد، توافق پاریس است که در سر مقاله قبل به آن پرداختیم.
  • همسویی با قوانین بالا دستی: بر طبق قوانین بالا دستی از جمله برنامه ششم توسعه، دولت موظف به احداث ۵۰۰۰ مگاوات انرژی تجدید پذیر است که تاکنون تنها بخش بسیار کمی از آن محقق شده است.
  • همکاری تکنولوژیکی با کشورهای صاحب تکنولوژی و انتقال تکنولوژی: با توجه به تکنولوژی بالا و تحقیقات جدی در زمینه انرژی های تجدید پذیر، فعالیت در این زمینه موجب ارتباط با کشورها و صنایع صاحب تکنولوژی و ارتقای وضعیت علمی و فنی کشور در این زمینه می شود.
  • تولید شغل: بر طبق آمارهای مختلف موجود، استفاده از انرژی های تجدید پذیر موجب ایجاد مشاغل جدید و تخصصی می شود.
  • روند رو به کاهش قیمت تولید انرژی از انرژی های تجدید پذیر (grid parity): با توجه به آمارهای موجود، قیمت تولید انرژی از منابع تجدید پذیر رو به کاهش است. این امر موجب شده تا هم اکنون در برخی از کشورها، قیمت انرژی الکتریکی حاصل از تجدید پذیرها در برخی کشورها از قیمت رقیب اصلی آن یعنی انرژی حاصل از سوخت های فسیلی کمتر شود.
  • بخشنامه های مرتبط در کشور: در برخی بخشنامه ها و دستورالعمل ها، الزام به استفاده از انرژی های تجدید پذیر وجود دارد. این موارد، فضا را برای استفاده بیشتر از انرژی های تجدید پذیر فراهم می کند.
  • قیمت های خرید تضمینی جذاب در کشور برای انرژی الکتریکی حاصل از تجدید پذیرها

 

برخی نظرات مخالفان با استفاده از تجدید پذیرها:

  • وجود منابع غنی نفت و گاز در کشور: در کشوری مانند ایران که سرشار از منابع سوخت های فسیلی است استفاده از انرژی های تجدید پذیر چندان عاقلانه نیست.
  • به صرفه نبودن استفاده از انرژی های تجدید پذیر: هزینه اولیه تامین تجهیزات تولید انرژی حرارتی یا الکتریکی از منابع تجدید پذیر بسیار بالاتر از روش های مرسوم است.
  • بودجه محدود کشور و عدم لزوم صرف بودجه در زمینه تجدید پذیرها با توجه به نیاز های متنوع دیگر: با توجه به مشکلات و مسائل اقتصادی در کشور، به جای صرف هزینه در بخش تجدید پذیرها می توان این هزینه ها را صرف موارد مهم دیگر نمود.
  • مقایسه توان تولیدی یک نیروگاه بزرگ تجدید پذیر در مقایسه با توان تولیدی یک نیروگاه کوچک فسیلی: توان تولیدی یک مزرعه بزرگ خورشیدی یا بادی در قیاس با یک نیروگاه کوچک حرارتی فسیلی بسیار اندک است.
  • شغل حاصله بسیار محدود است: فرصت های شغلی ایجاد شده توسط انرژی های تجدید پذیر چندان قابل توجه نیستند.
  • تکنولوژی انرژی های تجدید پذیر در کشور موجود نیست: حرکت به سمت استفاده از انرژی های تجدید پذیر موجب وابستگی کشور به خارج شده، مگر آن که در زمینه مراحل اولیه زنجیره تولید تجهیزات فعالیت جدی صورت گیرد.
  • شغل های ایجاد شده در سطح دانشی نیستند: مشاغل ایجاد شده در کشوری مثل ایران با توجه به مورد قبل، در سطوح علمی فنی بالا نیستند و بیشتر در حد تکنسین می باشند.
  • تکلیف زائدات بعد از پایان عمر برخی تجهیزات: در خصوص تعیین تکلیف و نحوه امحا برخی تجهیزات مانند مدول های خورشیدی پس از پایان عمر آن ها ابهاماتی وجود دارد.
  • ابهام در انرژی مصرفی در فرایند تولید تجهیزات: وجود برخی سوالات در خصوص انرژی مصرفی در حین فرایند تولید تجهیزات از جمله فرایند تولید مدول های خورشیدی
  • طرح های ناموفق تجدید پذیر اجرا شده در کشور: به دلایل مختلف، برخی فعالیت های قبلی انجام شده در زمینه تجدید پذیرها در سال های قبل چندان موفق نبوده اند.
  • اول بهینه سازی بعد تجدید پذیر: بر طبق نظرات برخی مخالفان، اولویت در کشور ما با بهینه سازی مصرف انرژی است نه استفاده از تجدید پذیرها.

مصرف برق

 

در این روزهای گرم تابستانی صحبت های زیادی در خصوص افزایش قابل توجه پیک مصرف برق و لزوم صرفه جویی در ساعات پیک می شنویم. با توجه به اهمیت موضوع بر آن شدیم تا در این نوشته کوتاه مروری بر راهکارهای حل این مشکل داشته باشیم.

منحنی پیک مصرف برق در ۵ سال گذشته با درج روز و ساعت پیک در شکل زیر نشان داده شده است.

با بررسی این شکل می توان نتیجه گرفت:

  • پیک مصرف در ساعات عصر روزهای گرم تابستان به وقوع می پیوندد. بنابر این بخش عمده پیک بار ناشی از سیستم های سرمایشی است.
  • مقدار پیک هر ساله افزایش می یابد. این امر نشان دهنده استفاده روز افزون از سیستم های سرمایشی است.

به طور کلی روش های مدیریت مصرف را به دو دسته روش های مدیریت سمت عرضه و روش های مدیریت سمت تقاضا تقسیم بندی می کنند. تمرکز این نوشتار بر روش های مدیریت سمت تقاضا است.

روش های مدیریت تقاضا برای کاهش پیک مصرف برق در شکل بعد نشان داده شده اند.

 

 

  • بهینه سازی و کاهش مصرف انرژی با استفاده از تجهیزاتی با کارایی انرژی بالاتر یا ساختمان های کاراتر
  • مدیریت بار با تغییر شیفت های کاری از ساعات پیک بار به ساعات میان باری و کم باری
  • پیک سایی یا کاهش بار پیک با عدم استفاده از تجهیزات انرژی بر در ساعات پیک و یا استفاده از منابع انرژی جایگزین برای تامین بار در این ساعت ها

با وجود اهمیت هر سه مورد، در این نوشتار تنها به معرفی مختصر استفاده از منابع انرژی جایگزین برای تامین سرمایش (که سهم عمده ای در ایجاد پیک تابستانی دارد)می پردازیم.

یکی از تکنیک های جالب و نسبتا جدید برای تامین نیاز سرمایش در ساعت های پیک، سرمایش خورشیدی است. این روش ها به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:

سرمایش خورشیدی الکتریکی: در این روش از برق تولیدی توسط مدول های فتو ولتائیک برای تامین الکتریسیته مورد نیاز سیستم های تبرید تراکمی استفاده می شود.

سرمایش خورشیدی حرارتی: در این روش از حرارت تولید شده توسط کلکتورهای خورشیدی حرارتی برای تامین حرارت مورد نیاز در سیستم تبرید جذبی با جاذب مایع، سیستم تبرید جذبی با جاذب جامد، سیستم دسیکانت مایع، سیستم دسیکانت جامد یا سیستم اجکتوری استفاده می شود.

برای اطلاعات بیشتر در خصوص این سیستم ها در دوره های سرمایش خورشیدی با ما همراه باشید.