آمار سیستم های حرارتی خورشیدی در جهان

بر طبق گزارش IEA SHC، گرمایش به تنهایی ۴۷ درصد از نیاز انرژی جهان را به خود اختصاص می دهد. از این رو استفاده از انرژی های تجدیدپذیر برای تامین این نیاز حائز اهمیت زیادی است. بر طبق گزارش IEA SHC، ظرفیت کلکتورهای خورشیدی حرارتی از ۶۲ گیگاوات حرارتی(تقریبا معادل ۸۲ میلیون متر مربع) در سال ۲۰۰۰ به ۴۵۶ گیگاوات حرارتی(تقریبا معادل ۵۶۲ میلیون متر مربع) در سال ۲۰۱۶ افزایش یافت.

البته در سال های اخیر نرخ رشد استفاده از سیستم های حرارتی کوچک خورشیدی مطابق شکل زیر روند کاهشی داشته است.

در شکل فوق منظور از Glazed کلکتورهای دارای شیشه و منظور از Unglazed، کلکتورهای بدون شیشه است که معمولا در کاربردهای با دمای پایین مورد استفاده قرار می گیرند.

چین، ایالات متحده آمریکا، ترکیه و آلمان از جمله کشورهای پیشرو در کاربرد سیستم  های خورشیدی حرارتی هستند.

کاربرد سیستم های حرارتی خورشیدی در کشورهای مختلف متفاوت است. نمونه ای از سهم کاربردهای متفاوت در کشورها و مناطق مختلف جهان در شکل زیر نشان داده شده است.

این کاربردها شامل گرمایش آب استخر، آبگرمکن های خورشیدی برای ساختمان های کوچک و کاربردهای با مصرف پائین، کاربردها در مجتمع های بزرگ، کاربرد در گرمایش آب گرم مصرفی به همراه گرمایش فضا(Combi-system) و کاربردهای خاص مانند گرمایش فرایند (Process heat)، گرمایش ناحیه ای(District heating) و سرمایش خورشیدی حرارتی هستند.

با وجود کاهش نرخ رشد در کاربردهای گرمایش آب گرم مصرفی در سال های اخیر، در برخی کاربردهای دیگر از قبیل گرمایش در فرایندهای صنعتی (Process Heating) و گرمایش ناحیه ای (District Heating) شاهد افزایش چشمگیر بوده ایم.

بر طبق گزارش آژانس بین المللی انرژی های تجدیدپذیر (IRENA)، سهم استفاده از کاربردهای گرمایش فرایندهای صنعتی در سال های آینده بر طبق شکل زیر افزایش چشمگیری خواهد داشت.

آبگرمکن های خورشیدی

آبگرمکن های خورشیدی

نرخ های جذاب خرید تضمینی برق حاصل از تجدیدپذیرها و عدم توجه کافی به تولید حرارت از منابع تجدیدپذیر باعث شده تا این روزها اخبار کمتری از آبگرمکن های خورشیدی بشنویم. از طرفی سابقه نه چندان مطلوب کاربرد آبگرمکن های خورشیدی در سال های قبل در برخی روستاهای دور دست و قیمت پایین سوخت در این امر بی تاثیر نیست. در این مقاله کوتاه مروری بر وضعیت کاربرد آبگرمکن های خورشیدی در کشور خواهیم داشت.

 

 

 

 

اسناد بالا دستی در خصوص حرارت تجدیدپذیر:

بر طبق سند دانش بنیان انرژی های تجدیدپذیر که در خبرنامه شماره ۲ معرفی شد تا سال ۱۴۰۴ باید ۵/۱ درصد از حرارت مصرفی کشور از منابع تجدیدپذیر حاصل شود. بر طبق برآورد شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کشور این سهم تقریبا معادل ۵ تا ۶ میلیون متر مربع سطح کلکتور خورشیدی است. سطح فعلی نصب شده بر طبق آمارهای غیر رسمی تقریبا ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار متر مربع است. بنابر این پتانسیل بالقوه بالایی برای رسیدن به هدف تعیین شده وجود دارد.

 

وضعیت تولید آبگرمکن های خورشیدی در ایران:

شرکت های تامین کننده آبگرمکن های خورشیدی در کشور را به طور کلی می توان به سه دسته شرکت هایی که تمام اجزاء را در داخل تولید می کنند، شرکت هایی که تمام تجهیزات را وارد می کنند و شرکت هایی که برخی اقلام را تامین و برخی را تولید می کنند تقسیم کرد.

در حال حاضر تکنولوژی تولید برخی از کلکتورهای صفحه تخت در داخل وجود دارد و چند شرکت در این زمینه فعال هستند. البته برای کلکتورهای صفحه تخت وارداتی حتی از کشورهای اروپایی نیز در برخی کاربردها بازار اندکی وجود دارد. در زمینه تولید کلکتورهای لوله خلاء نیز یک یا دو شرکت داخلی فعالیت هایی را شروع کرده اند لیکن بخش عمده کلکتورهای لوله خلاء از چین تامین می شوند. در مورد مخزن، تکنولوژی تولید آن در کشور وجود دارد لیکن تامین مخازن خاص یا تامین مخازن برای کاربردهای لوکس تر از خارج از کشور صورت می گیرد.

 

استاندارد آزمون کلکتورها و آبگرمکن های خورشیدی:

استانداردهای آزمون کلکتورها و آبگرمکن های خورشیدی در ایران ترجمه استانداردهای معادل ایزو هستند. برخی از استانداردهای مزبور ترجمه شده اند و به عنوان استاندارد ملی به کار می روند. لازم به ذکر است که استاندارد های آزمون کلکتورهای خورشیدی جزو استاندارد تشویقی هستند.

 

آزمایشگاه آزمون سیستم های خورشیدی حرارتی:

در سال ۱۳۹۵ اولین مرکز آزمون کلکتورها و آبگرمکن های خورشیدی در پژوهشگاه صنعت نفت احداث شد. این آزمایشگاه در حال حاضر به عنوان آزمایشگاه مورد تایید سازمان ملی استاندارد فعالیت می کند.

 

بازار آبگرمکن های خورشیدی در کشور:

در حال حاضر دولت مشوق مستقیمی برای استفاده از انرژی خورشیدی در تولید حرارت در دست اجرا ندارد. لیکن در قالب طرح موتورخانه، آبگرمکن خورشیدی نیز می تواند به عنوان یکی از راهکارها مطرح شود. همچنین در دستورالعمل استفاده ۲۰ درصدی از انرژی های تجدیدپذیر در ادارات دولتی، آبگرمکن های خورشیدی نیز می توانند به عنوان یکی از راهکارها مورد استفاده قرار گیرند. با هدف صیانت از جنگل های کشور، ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری کشور نیز حمایت هایی را در این زمینه انجام دادند. در برخی روستاهای کشور، بنیاد مسکن نیز طبق توافقی که با تامین کنندگان آبگرمکن خورشیدی انجام داد تسهیلاتی را  برای خرید آبگرمکن خورشیدی به صورت قرض الحسنه به روستائیان می دهد.

پیش بینی می شود تولید حرارت مورد نیاز در فرایندهای صنعتی نیز در سال های آینده یکی از بازارهای رو به رشد برای آبگرمکن های خورشیدی باشد.

 

شرکت مهرتاب انرژی از هفتم تا نهم شهریور ماه یک دوره آموزشی با عنوان طراحی و انتخاب تجهیزات آبگرمکن های خورشیدی را برگزار می کند. علاقمندان برای کسب جزئیات بیشتر می توانند به لینک مربوطه مراجعه فرمایند.