تجدید پذیرها، آری یا خیر؟

یکی از مباحثی که گاهی در شبکه های اجتماعی و بحث های مرتبط با آینده انرژی مطرح می شود لزوم یا عدم لزوم پرداختن به انرژی های تجدید پذیر در ایران است. برای شفافیت بیشتر موضوع، بدون داوری در خصوص نظرات مخالفان و موافقان استفاده از انرژی های تجدید پذیر در ایران، لیستی از نظرات مزبور ارائه می شود.

 

برخی نظرات موافقان با استفاده از تجدید پذیرها:

  • صیانت از منابع سوخت های فسیلی: این بدان معنی است که با استفاده از انرژی های تجدید پذیر می توان از منابع سوخت های فسیلی به مدت طولانی تر استفاده کرد یا از این سوخت ها برای کاربردهای با ارزش بیشتر بهره برد.
  • تنوع بخشی به منابع انرژی: تنوع بخشی به منابع انرژی باعث امنیت بیشتر عرضه انرژی خواهد شد.
  • پتانسیل بالای کشور در منابع تجدیدپذیر: بر طبق آمار و اطلاعات موجود، ایران پتانسیل بالایی برای استفاده از انواع منابع انرژی تجدید پذیر، مخصوصا انرژی خورشیدی و انرژی بادی دارد. این امر توجیه پذیری استفاده از این نوع انرژی را افزایش می دهد.
  • تولید انرژی در نزدیکی محل مصرف: امکان تولید انرژی های تجدید پذیر در نزدیکی محل مصرف باعث کاهش اتلاف در شبکه های انتقال و توزیع می شود.
  • امکان بهره گیری مناطق دور از شبکه: انتقال انرژی به نقاط دور از شبکه منوط به صرف هزینه های سنگینی است. استفاده از انرژی های تجدید پذیر می تواند این هزینه ها را کاهش دهد.
  • کمک به حفظ محیط زیست جنگلی: استفاده از انرژی خورشیدی، مخصوصا آبگرمکن های خورشیدی می تواند باعث جلوگیری از قطع درختان و استفاده از آن ها به عنوان منبع تولید حرارت شود.
  • قدرت چانه زنی کشور در موضوع انرژی در سطح جهانی: در حال حاضر یکی از دلایل حرکت کشورهای دارای ذخائر سوخت های فسیلی به سمت انرژی های تجدید پذیر آن است که به تثبیت و تقویت موضع آن ها در مذاکرات انرژی کمک می کند.
  • کمک به کاهش انتشار گازهای آلاینده و گلخانه ای: استفاده بیشتر از انرژی خورشیدی منجر به کاهش استفاده از سوخت های فسیلی و آلاینده های ناشی از آن ها می شود.
  • اجرای تعهدات بین المللی: بر طبق تعهدات بین المللی، کشورهای جهان متعهد به کاهش انتشار گازهای گلخانه ای هستند. نمونه ای از این مورد، توافق پاریس است که در سر مقاله قبل به آن پرداختیم.
  • همسویی با قوانین بالا دستی: بر طبق قوانین بالا دستی از جمله برنامه ششم توسعه، دولت موظف به احداث ۵۰۰۰ مگاوات انرژی تجدید پذیر است که تاکنون تنها بخش بسیار کمی از آن محقق شده است.
  • همکاری تکنولوژیکی با کشورهای صاحب تکنولوژی و انتقال تکنولوژی: با توجه به تکنولوژی بالا و تحقیقات جدی در زمینه انرژی های تجدید پذیر، فعالیت در این زمینه موجب ارتباط با کشورها و صنایع صاحب تکنولوژی و ارتقای وضعیت علمی و فنی کشور در این زمینه می شود.
  • تولید شغل: بر طبق آمارهای مختلف موجود، استفاده از انرژی های تجدید پذیر موجب ایجاد مشاغل جدید و تخصصی می شود.
  • روند رو به کاهش قیمت تولید انرژی از انرژی های تجدید پذیر (grid parity): با توجه به آمارهای موجود، قیمت تولید انرژی از منابع تجدید پذیر رو به کاهش است. این امر موجب شده تا هم اکنون در برخی از کشورها، قیمت انرژی الکتریکی حاصل از تجدید پذیرها در برخی کشورها از قیمت رقیب اصلی آن یعنی انرژی حاصل از سوخت های فسیلی کمتر شود.
  • بخشنامه های مرتبط در کشور: در برخی بخشنامه ها و دستورالعمل ها، الزام به استفاده از انرژی های تجدید پذیر وجود دارد. این موارد، فضا را برای استفاده بیشتر از انرژی های تجدید پذیر فراهم می کند.
  • قیمت های خرید تضمینی جذاب در کشور برای انرژی الکتریکی حاصل از تجدید پذیرها

 

برخی نظرات مخالفان با استفاده از تجدید پذیرها:

  • وجود منابع غنی نفت و گاز در کشور: در کشوری مانند ایران که سرشار از منابع سوخت های فسیلی است استفاده از انرژی های تجدید پذیر چندان عاقلانه نیست.
  • به صرفه نبودن استفاده از انرژی های تجدید پذیر: هزینه اولیه تامین تجهیزات تولید انرژی حرارتی یا الکتریکی از منابع تجدید پذیر بسیار بالاتر از روش های مرسوم است.
  • بودجه محدود کشور و عدم لزوم صرف بودجه در زمینه تجدید پذیرها با توجه به نیاز های متنوع دیگر: با توجه به مشکلات و مسائل اقتصادی در کشور، به جای صرف هزینه در بخش تجدید پذیرها می توان این هزینه ها را صرف موارد مهم دیگر نمود.
  • مقایسه توان تولیدی یک نیروگاه بزرگ تجدید پذیر در مقایسه با توان تولیدی یک نیروگاه کوچک فسیلی: توان تولیدی یک مزرعه بزرگ خورشیدی یا بادی در قیاس با یک نیروگاه کوچک حرارتی فسیلی بسیار اندک است.
  • شغل حاصله بسیار محدود است: فرصت های شغلی ایجاد شده توسط انرژی های تجدید پذیر چندان قابل توجه نیستند.
  • تکنولوژی انرژی های تجدید پذیر در کشور موجود نیست: حرکت به سمت استفاده از انرژی های تجدید پذیر موجب وابستگی کشور به خارج شده، مگر آن که در زمینه مراحل اولیه زنجیره تولید تجهیزات فعالیت جدی صورت گیرد.
  • شغل های ایجاد شده در سطح دانشی نیستند: مشاغل ایجاد شده در کشوری مثل ایران با توجه به مورد قبل، در سطوح علمی فنی بالا نیستند و بیشتر در حد تکنسین می باشند.
  • تکلیف زائدات بعد از پایان عمر برخی تجهیزات: در خصوص تعیین تکلیف و نحوه امحا برخی تجهیزات مانند مدول های خورشیدی پس از پایان عمر آن ها ابهاماتی وجود دارد.
  • ابهام در انرژی مصرفی در فرایند تولید تجهیزات: وجود برخی سوالات در خصوص انرژی مصرفی در حین فرایند تولید تجهیزات از جمله فرایند تولید مدول های خورشیدی
  • طرح های ناموفق تجدید پذیر اجرا شده در کشور: به دلایل مختلف، برخی فعالیت های قبلی انجام شده در زمینه تجدید پذیرها در سال های قبل چندان موفق نبوده اند.
  • اول بهینه سازی بعد تجدید پذیر: بر طبق نظرات برخی مخالفان، اولویت در کشور ما با بهینه سازی مصرف انرژی است نه استفاده از تجدید پذیرها.

مصرف برق

در این روزهای گرم تابستانی صحبت های زیادی در خصوص افزایش قابل توجه پیک مصرف برق و لزوم صرفه جویی در ساعات پیک می شنویم. با توجه به اهمیت موضوع بر آن شدیم تا در این نوشته کوتاه مروری بر راهکارهای حل این مشکل داشته باشیم.

منحنی پیک مصرف برق در ۵ سال گذشته با درج روز و ساعت پیک در شکل زیر نشان داده شده است.

با بررسی این شکل می توان نتیجه گرفت:

  • پیک مصرف در ساعات عصر روزهای گرم تابستان به وقوع می پیوندد. بنابر این بخش عمده پیک بار ناشی از سیستم های سرمایشی است.
  • مقدار پیک هر ساله افزایش می یابد. این امر نشان دهنده استفاده روز افزون از سیستم های سرمایشی است.

به طور کلی روش های مدیریت مصرف را به دو دسته روش های مدیریت سمت عرضه و روش های مدیریت سمت تقاضا تقسیم بندی می کنند. تمرکز این نوشتار بر روش های مدیریت سمت تقاضا است.

روش های مدیریت تقاضا برای کاهش پیک مصرف برق در شکل بعد نشان داده شده اند.

 

 

  • بهینه سازی و کاهش مصرف انرژی با استفاده از تجهیزاتی با کارایی انرژی بالاتر یا ساختمان های کاراتر
  • مدیریت بار با تغییر شیفت های کاری از ساعات پیک بار به ساعات میان باری و کم باری
  • پیک سایی یا کاهش بار پیک با عدم استفاده از تجهیزات انرژی بر در ساعات پیک و یا استفاده از منابع انرژی جایگزین برای تامین بار در این ساعت ها

با وجود اهمیت هر سه مورد، در این نوشتار تنها به معرفی مختصر استفاده از منابع انرژی جایگزین برای تامین سرمایش (که سهم عمده ای در ایجاد پیک تابستانی دارد)می پردازیم.

یکی از تکنیک های جالب و نسبتا جدید برای تامین نیاز سرمایش در ساعت های پیک، سرمایش خورشیدی است. این روش ها به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:

سرمایش خورشیدی الکتریکی: در این روش از برق تولیدی توسط مدول های فتو ولتائیک برای تامین الکتریسیته مورد نیاز سیستم های تبرید تراکمی استفاده می شود.

سرمایش خورشیدی حرارتی: در این روش از حرارت تولید شده توسط کلکتورهای خورشیدی حرارتی برای تامین حرارت مورد نیاز در سیستم تبرید جذبی با جاذب مایع، سیستم تبرید جذبی با جاذب جامد، سیستم دسیکانت مایع، سیستم دسیکانت جامد یا سیستم اجکتوری استفاده می شود.

برای اطلاعات بیشتر در خصوص این سیستم ها در دوره های سرمایش خورشیدی با ما همراه باشید.

انرژی های تجدید پذیر در جهان

انرژی های تجدید پذیر در جهان

گزارش وضعیت جهانی انرژی های تجدیدپذیر موسوم به REN21 که برای اولین بار در ۲۰۰۵ میلادی منتشر شد یکی از گزارش های قابل استناد در زمینۀ روندهای بازار، صنعت، و سیاست های انرژی تجدیدپذیر است. این گزارش هر ساله توسط شبکه سیاستی انرژی‌های تجدیدپذیر برای قرن بیست و یکم منتشر می شود. گزارش جدید ۲۰۱۷ این شبکه که عمدتا به وضعیت انرژی های تجدید پذیر در سال ۲۰۱۶ میلادی در هفته سوم خرداد ماه سال جاری منتشر شد. با توجه به اهمیت این گزارش برخی از نتایج آن در خبرنامه حاضر ارائه می شود. علاقمندان می توانند برای دریافت و دانلود گزارش کامل به لینک یا QR Code معرفی شده در انتهای متن مراجعه نمایند.

خلاصه وضعیت در پایان سال ۲۰۱۶ میلادی:

ظرفیت نصب شده انرژی های تجدید پذیر در سال ۲۰۱۶ نسبت به سال ۲۰۱۵ میلادی ۹ درصد افزایش یافت و به ۲۰۱۶ گیگا وات در پایان سال ۲۰۱۶رسید. البته این مقدار با احتساب نیروگاه های برق آبی بزرگ است. در صورتی که این بخش را از کل ظرفیت کم کنیم (معمولا برق آبی های بزرگ را در آمار تجدید پذیرها به حساب نمی آورند) ظرفیت نصب شده در پایان ۲۰۱۶ میلادی ۹۲۰ گیگا وات بوده است. در سال ۲۰۱۶ میلادی، برق خورشیدی ۴۷ درصد از کل ظرفیت نصب شده جدید را به خود اختصاص داد. رتبه بعدی با ۳۴ درصد به برق بادی اختصاص داشت.

نکته جالب توجه آن است که در سال ۲۰۱۶، نیروگاه های مبتنی بر انرژی های تجدید ۶۲ درصد نیروگاه های نصب شده در جهان یعنی سهمی بیشتر از نیروگاه های فسیلی جدید الاحداث را به خود اختصاص دادند.

در شکل زیر سهم منابع مختلف از تولید الکتریسیته در جهان در پایان  سال ۲۰۱۶ میلادی نشان داده شده است.

در شکل زیر ظرفیت سیستم های فتو ولتائیک نصب شده در جهان طی سال های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۶ نشان داده شده است. در سال ۲۰۱۶، ۷۵ گیگاوات سیستم فتو ولتائیک در جهان نصب شد. این میزان، بیشتر از توان نصب شده در ۵ سال قبل از آن بوده است.

 

سهم ده کشور برتر در این زمینه در شکل زیر نشان داده شده است:

 

یکی از نکات قابل توجه دیگر افزایش سهم سیستم های متصل به شبکه در قیاس با سیستم های مستقل از شبکه در سال های اخیر است. این امر در شکل زیر نشان داده شده است.

در خبرنامه های بعدی جزئیات بیشتری از این گزارش مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

 

http://www.ren21.net/gsr-2017

 

آیا علاقمندید در وبینار آموزشی انرژی های تجدید پذیر ثبت نام کنید؟

لینک ثبت نام در وبینار:                              https://goo.gl/mc1E3W

لینک اطلاعات بیشتر در مورد وبینار:     http://mehrtabenergy.com/re

 

توافقنامه پاریس

توافقنامه پاریس

تصمیم رئیس جمهور آمریکا برای خروج از توافق نامه پاریس بار دیگر توجه همگان را به این موضوع جلب کرد. با توجه به اهمیت شناخت مفاد این توافق نامه قبل از نقد تصمیمات کشورها در این خصوص، بر آن شدیم تا در سرمقاله این شماره توضیحات مختصری در مورد توافق نامه پاریس ارائه نمائیم.
توافق نامه پاریس در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۵ یا ۱۱ آذر ۱۳۹۴ برای مقابله با تغییرات اقلیمی و سرمایه گذاری در جهت اقتصاد کم کربن، توسط ۱۹۵ کشور در پاریس مورد توافق قرار گرفت.
هدف اصلی این توافق جهانی جلوگیری از افزایش دمای کره زمین و ایجاد تلاش برای محدود کردن دما نسبت به سطح آن قبل از صنعتی شدن است. علاوه بر این، توافقنامه مزبور برای تقویت توانایی مقابله و سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی نیز هدف گذاری شده است.

هدف این توافق جلوگیری از افزایش دمای زمین بیش از دو درجه سلسیوس در قرن جاری و تلاش برای محدودیت افزایش دما به زیر یک و نیم درجه سلسیوس نسبت به سطح آن پیش از صنعتی شدن است.

در صورت عدم تلاش برای اعمال این محدودیت‌ها، افزایش گرمایش زمین ممکن است مخاطراتی از قبیل بالا آمدن سطح آب درياها و كاهش منابع آب شيرين، تغييرات آب و هواي منطقه اي در عرض هاي بالا و میانی، تغيير در ميزان بارش باران و جهت وزش باد، افزايش بلاياي طبيعي مثل طوفان، گردباد و سيل، افزايش ميزان خشكسالي و توسعه مناطق بياباني، افزايش آلودگي هوا در برخي مناطق در اثر افزايش بادهاي گرم، اثر احتمالي بر گسترش بيماريهايي نظير مالاريا و برخی موارد ناشناخته دیگر را برای ساکنان کره‌ی زمین به همراه داشته باشد.
به طور کلی در خصوص واقعیت داشتن وقوع تغییر آب و هوا و شدت و ضعف آن در جهان مباحث گوناگونی وجود دارد، بسیاری از دانشمندان آب و هواشناسی معتقد به وجود تغییر آب و هوا هستند و برخی دیگر اعتقادی به وقوع تغییر آب و هوا ندارند؛ اما در خصوص گرمایش جهانی هیچ نظر مخالفی وجود ندارد و همه دانشمندان به اتفاق آن را پذیرفته اند لیکن در خصوص منشاء این امر اختلاف نظرهایی وجود دارد.
ایران نیز به عنوان یکی از ده کشور اول تولید کننده گازهای گلخانه‌ای جهان برای کاستن از میزان تولید گازهای گلخانه‌ای اعلام آمادگی کرده است. ایران سند مشارکت ملی خود را که به INDC موسوم است، بعد از تصویب هیات وزیران حدود یک ماه قبل از توافق‌نامه پاریس مطرح و اعلام کرد که می تواند میزان انتشار گازهای گلخانه ای خود را چهار درصد کاهش دهد. همچنین، ایران ابراز آمادگی کرده است که اگر تحریم‌ها به طور کامل برداشته شود این رقم به دوازده درصد افزایش یابد. توافق‌نامه مزبور بعد از تصویب هیئت وزیران در اختیار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت. مجلس پس از بررسی توافق‌نامه در کمیسیون‌های گوناگون آن را در نیمه دوم سال ۱۳۹۵ مورد تصویب قرار داد.
در حال حاضر طبق آخرین اطلاعات، شورای نگهبان در حال بررسی این توافق نامه است. در صورت عدم جمع بندی در شورای نگهبان موضوع به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع خواهد شد. در صورت تائید نهایی، پیوستن جمهوری اسلامی ایران به توافق نامه پاریس از طریق تسلیم مستندات توسط وزارت امور خارجه به دبیرخانه کنوانسیون تغییرات آب و هوا صورت خواهد گرفت.
بر طبق توضیحات مدیر طرح ملی تغییرات آب و هوای سازمان حفاظت محیط زیست، برای این موافقت نامه جریمه یا تحت فشار قرار دادن کشوری که تعهدات را اجرایی نمی‌‌کند، مد نظر نیست.
همچنین رییس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرد که این توافق ‌نامه از سال ۲۰۲۱ میلادی اجرایی خواهد شد و تا قبل از آغاز این سال و طی چهار سال پیش‌رو پروتکل کیوتو همچنان نافذ و جاری است.

 

آیا علاقمندید در وبینار آموزشی انرژی های تجدید پذیر ثبت نام کنید؟

لینک ثبت نام در وبینار:                              https://goo.gl/mc1E3W

لینک اطلاعات بیشتر در مورد وبینار:     http://mehrtabenergy.com/re